Column: Alle neuzen de leider achterna?

Het ABC van Kwaliteit - de letter Y

Yazd is een stad in het centrum van Iran met ongeveer een half miljoen inwoners. Het is een van de oudste steden van het land en het centrum van het Zoroastrisme. De stad is sinds 2017 Unesco-Werelderfgoed en dat is helemaal terecht.

Je vindt er de prachtige Jameh moskee, een eeuwenoud systeem van koeling en watervoorziening via badgirs (windtorens) en qanats (ondergrondse kanalen) en Zoroastrische heilige plaatsen zoals de torens van de stilte en de vuurtempel.

Bovendien eet je er het beste kamelenvlees van Iran en vooral: Yazd begint met de letter Y en daar waren we in deze reeks "ABC van kwaliteit" gekomen.

Aan de torens van de stilte gaf Nima, onze lokale gids, een uiteenzetting over de basisprincipes van het Zoroastrisme en iemand in de groep zei: "Als iedereen zo dacht, zouden er geen problemen zijn." Dat werd algemeen beaamd en is ongetwijfeld waar, maar er zou natuurlijk ook geen enkele vooruitgang zijn.

Een leefbare maatschappij opbouwen onder de voorwaarde dat iedereen hetzelfde denkt, is niet moeilijk en gegarandeerd megasaai. De kunst is om samen met mensen die allemaal anders denken en anders zijn een aangename leefomgeving te creëren.

Dat zal niet zonder problemen gaan, maar dat is op zich dan weer geen obstakel want het is precies door het samen oplossen van problemen dat we tot een betere samenleving kunnen komen.

Werk aan de winkel

Er is wel nog werk aan de winkel, zoals onlangs bleek naar aanleiding van een voorstel van de partij islam en het (proberen) opnemen van een orthodoxe jood op een kieslijst. De voorstellen die door onze politici werden gedaan "om de waarden van de verlichting te beschermen" kwamen er op neer dat zowat elke verlichtingsgedachte tot vier keer toe verkracht werd. Om van de grondwet maar te zwijgen.

Het deed me denken aan een andere populaire uitspraak bij politici: "de multiculturele samenleving is mislukt". Tussen pakweg 1900 en 1950 hadden we een zeer mono-culturele samenleving in Europa: alleen maar witte en in overgrote meerderheid christelijke mensen. Ideale omstandigheden om een samenleving te laten lukken, zou ik zeggen. Alleen jammer van de twee wereldoorlogen en die genocide tussendoor.

Neiging tot conformiteit

En toch blijft de neiging tot conformiteit, tot een bijna dwangmatig eenzijdig denken heel groot. Ook in bedrijven hoor je nog vaak dat "alle neuzen in dezelfde richting moeten staan". Dat wordt dan gezegd door mensen die eraan toevoegen dat de omgeving razendsnel verandert en dat innovatie van essentieel belang is om te overleven.

Als dat laatste klopt, dan kunt u in uw organisatie maar beter neuzen hebben die in alle richtingen aan het snuffelen zijn of u zou wel eens heel onaangenaam verrast kunnen worden.

Nog fascinerender dan Yazd was het bezoek aan Persepolis. Een fantastische site - een van de mooiste die ik ooit heb gezien - en voor Nima de bakermat van de beschaving. Hij was vol lof over de grote koningen van het Perzische rijk zoals Darius en Xerxes.

Groot en klein

Over onze held Alexander de Grote had hij daarentegen weinig goeds te zeggen: een onbeschaafde barbaar die dit heiligdom heeft vernietigd en platgebrand. Hij noemde hem dan ook consequent "Alexander the Little": een kleine, verachtelijke dief.

Zo zie je maar hoe de ene zijn held de ander zijn boeman is. En hoe de geschiedenis anders geschreven en beleefd wordt door de winnaars dan door de verliezers. Zoals het personage Adrian Finn zegt in het briljante boek "Sense of an Ending" van Julian Barnes: "We moeten de geschiedenis van de geschiedkundige kennen om de versie die ons wordt voorgelegd te begrijpen".

Doetjes

Die Perzische koningen waren natuurlijk ook geen doetjes en misschien moeten we maar eens komaf maken met het vereren van leiders en dat oeverloze gedram over het belang van leiderschap. Zijn dat nu echt de besten onder ons?

Natuurlijk niet, eerder de meest ambitieuze en arrogante. Geloof nooit dat leiders meer weten dan u of het beter weten dan u. Als de geschiedenis ons iets leert, dan zeker dat. Als we voor onszelf denken en beslissen, komen we er ook wel uit en zullen we het als samenleving heus niet slechter doen.

Zoals u uit het bovenstaande al een beetje hebt kunnen afleiden, vind ik Iran een ongelooflijk mooi land. Maar nog mooier dan Iran, zijn de Iraniërs. Nergens elders heb ik zo'n vriendelijke en lieve mensen ontmoet. Mensen die je vragen thee met hen te drinken, die je spontaan eten aanbieden, die het geweldig vinden dat je hun land bezoekt, die blij zijn met je te kunnen praten en die samen met je poëzie voordragen aan de graftombe van hun grote dichter Hafez. Geweldige mensen kortom.

Alleen jammer van hun leiders. En ga nu maar eens na van hoeveel landen je dat niet zou kunnen zeggen.

Volgende keer: de letter Z

Foto's beschikbaar via Creative Commons by Guillén Pérez en Francisco Monteiro

Delen via

Verwante artikelen

Column: Leiderschap past niet in een excelsheet

Nu leiderschap prominent benoemd wordt in de ISO-managementnormen, wordt goed zichtbaar dat veel managers en directies moeite hebben met dit begrip.

Leiderschap op halve kracht: de valkuil voor de moderne leider

Het boek 'Leiderschap op halve kracht – De valkuil voor de moderne leider' is nu al enkele jaren op de markt. Door zijn luchtige cover en dunte (104 blz.) wekt het de schijn snelle en lichte lectuur te zijn. Niets is minder waar. Het is zeker een aanrader voor al wie interesse heeft in – de analyse van – het leiderschap en hoe dit te versterken. 

Het ABC van kwaliteit in 26 delen: de letter L

Als er één term alomtegenwoordig is in maatschappij en management, dan wel "Leiderschap". 2 430 000 hits in 0,52 sec en dat in het Nederlands. In het Engels wil ik er niet eens aan beginnen.

Reactie

Plaats ook op: