Het oplossend vermogen vergroten

In 2012 verscheen het boek Verdraaide organisaties, terug naar de bedoeling van Wouter Hart. Een vlot geschreven boek met een heldere boodschap: organisaties moeten 'terug naar de bedoeling', weer doen waarvoor ze zijn opgericht, niet zozeer doelen nastreven, maar de bedoeling voor ogen houden.

Wouter introduceerde twee termen: de systeemwereld en de leefwereld. Hij stelde vast dat vaak de systeemwereld, de wereld van regels, procedures en protocollen, dominant is in organisaties. De leefwereld, het hier en nu, het feitelijk gedrag en de interpersoonlijke dynamiek raken ondergeschikt.

Hij noemde dat de mythe van de beheersbaarheid en stelde vast dat ons denken omgedraaid moet worden: vanuit de bedoeling via de leefwereld naar de systeemwereld, het 'omdraaien van de pijl'. De systeemwereld moet ondergeschikt worden aan de leefwereld. Het boek werd een bestseller en overal duiken de kernwoorden uit het boek op.

Sleutels

Wouter kreeg regelmatig de vraag: "Mooi verhaal, maar hoe doe je dat nu in de praktijk?". Daar wordt een antwoord op gegeven in zijn nieuwe boek Anders Vasthouden dat in 2017 is verschenen met als ondertitel: 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling.

De 9 sleutels worden in drie delen beschreven die handelen over het leren sturen vanuit de bedoeling, het vergroten van eigenaarschap en het vormgeven van ondersteunende systemen. Elke sleutel wordt ingeleid met een stukje theorie en uitgebreid toegelicht met praktijkvoorbeelden, anekdotes en verhelderende figuurtjes. De voorbeelden zijn regelmatig ontleend aan Wouters eigen omgeving, zoals de gesprekken met zijn zoon Jasper.

Eigenaarschap

De rode draad in het boek is dat het gaat om het oplossend vermogen te vergroten en dat doe je door het eigenaarschap en de verantwoordelijkheid op de juiste plek te leggen. Daarmee krijgt de professional weer een centrale plaats in een organisatie en komt ook een term als zelfsturing in beeld. Dat komt bijvoorbeeld naar voren in sleutel 6, de letter vanuit de geest.

Ik citeer enkele streamers:

  • "Bovenal doe ik een àppel op je om je vanaf vandaag als professional niet meer verantwoordelijk te voelen voor het uitvoeren van de letter, maar voor het tot vervulling brengen van de geest."
  • "Wanneer je als professional geen beter antwoord kunt geven dan de letter te bieden heeft, dan houd je je aan de letter."
  • "Naarmate we van professionals vragen meer van hun eigenheid thuis te laten, wordt het met hart en ziel ergens voor gaan ook steeds moeilijker."

Naast de ander staan

In sleutel 4 introduceert Hart het 'van, naast en met de ander principe'. We willen vaak problemen oplossen die van een ander zijn. Dat lukt niet altijd. Het is beter het probleem ook echt 'van de ander' te laten zijn. Maar je kunt wel 'naast de ander' gaan staan om vanuit het perspectief van de ander te zien wat betekenisvol is en wat nodig is. Om vervolgens 'met de ander' te werken aan de oplossing van wat het probleem van de ander is.

Bij het boek hoort ook een website met aanvullende artikelen over anders vasthouden voor professionals, ondersteunende diensten, toezicht en verantwoording en leidinggevenden.

Anders dan Verdraaide organisaties is Anders vasthouden geen boek dat je in een of twee avonden uitleest. Elke sleutel vraagt om het doordenken en op je laten inwerken van het geboden materiaal en het bedenken van een toepassing in je eigen organisatie. Niet door de sleutel te kopiëren, maar door het principe erachter te internaliseren en daarvoor een implementatie te vinden. Het gaat immers om anders vasthouden.

Delen via

Verwante artikelen

Kwaliteitsmanagement versie 2.3, ben je nog mee?

Hoe ga je om met een wereld die structuren steeds meer overbodig acht en zich met zelfbeschikkingsrecht netwerkmatig zelfsturend maakt? Al eens bekeken hoeveel organisatievormen er vandaag zijn? Ook binnen een organisatie?

Over wat we niet zien bij organisaties

Met een citaat uit "De Kleine Prins" van Antoine de Saint-Exupéry zet de auteur van "Het dodo-effect - Over gedragsverandering in organisaties" meteen de toon: "Alleen met het hart kun je goed zien. Het wezenlijke is voor het oog onzichtbaar."

Cyane organisaties

Af en toe verschijnt er een managementboek dat afwijkt van de gebruikelijke boeken die vaak over één aspect uitweiden of weer een nieuw model presenteren. Frederic Laloux is erin geslaagd de gebaande wegen te verlaten en ons een inkijkje te geven in de nabije toekomst.

Reactie

Plaats ook op: