Kwaliteit is zoveel meer dan enkel indicatoren verzamelen

Het rapport over de kwaliteit in Vlaamse Woonzorgcentra (WZC) geeft een resultaat dat noch als goed, noch als slecht kan worden beoordeeld. Het betreft immers een nulmeting. Bovendien is kwaliteit zo veel meer dan enkele indicatoren verzamelen, die nu trouwens nog een onvolledig beeld geven.

Dat schrijft Bartel Debbaut, adviseur bij Kleemans en voorheen directielid en strategisch beleidsverantwoordelijke van het Gentse woon- en zorgcentrum Home Claire, als reactie op de rapporten van de 735 Vlaamse woonzorgcentra die de krant De Standaard vorige week onder de loep namen.

Indicatoren geven onvolledig beeld over globale kwaliteit

De 5 indicatoren waarvan sprake in het artikel geven een onvolledig beeld over het totale referentiekader van kwaliteit in de Vlaamse woonzorgcentra (WZC). In de rapporten komen 4 'Zorg en veiligheid'-gerelateerde indicatoren en 1 'Zorgverlenend personeel'-gerelateerde indicator.

In de loop van 3 jaar moet een volledige set van momenteel 13 indicatoren verzameld worden die een vollediger beeld zullen geven, en waarbij de indicatoren over de 'kwaliteit van leven' zelf ook in kaart gebracht zullen zijn.

Weloverwogen keuze van indicatoren

Over de indicatoren zelf en de mogelijke interpretaties ervan kan je lang discussiëren, zonder ooit tot een consensus te komen. Bij het opstellen van de handleiding van het referentiekader werd een stuurgroep opgericht met daarin vertegenwoordigers van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid, het kabinet van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen, het agentschap Zorginspectie, de 4 koepels en KU Leuven (cel Lucas).

Er werd ook een piloottest uitgevoerd in 8 woonzorgcentra. De keuze van de indicatoren is in mijn ogen dus weloverwogen en doordacht, dus is discussie hierover nu voeren niet een beetje vijgen na pasen?

Positief

Ik vind het heel positief dat er vanuit de overheid naast structurele kwaliteitseisen (erkenningsnormen waarin een WZC moet voldoen) en de proceselementen (het kwaliteitshandboek dat ieder WZC moet hebben) nu ook resultaatsgebieden in acht zullen worden genomen.

Met het opzetten van een referentiekader wordt de sector nog meer op het belang gewezen van het leveren van een kwaliteitszorg, iets wat ik vanuit mijn affiniteit ervoor alleen maar kan toejuichen.

Kwaliteit is meer dan enkele indicatoren verzamelen

De titel 'De kwaliteit van Vlaamse rusthuizen' in De Standaard strookt niet volledig met de inhoud. Zo voel ik dat aan. Kwaliteit is toch veel meer dan een aantal indicatoren verzamelen.

"Kwaliteit is in de eerste plaats een goede zorg leveren."Kwaliteit is in de eerste plaats een goede zorg leveren. En het omvat ook de tevredenheid van de klant in het WZC, losstaand van die indicatoren. Het is ook waarde toevoegen aan de zorgprocessen, zodat de dienstverlening kan verbeterd worden, waarbij de klant / resident uiteindelijk het meest baat bij heeft. Kwaliteit is zoveel meer...

Cijfers correct interpreteren

Maar ik wil ook even wijzen op een andere mogelijke bedreiging, namelijk dat niet iedereen de cijfers juist kan begrijpen en interpreteren. Er werd een 'stuurgroep rapportage' opgericht met dezelfde vertegenwoordigers als bij het opstellen van de handleiding, en daar werd heel intens nagedacht om de communicatie over de resultaten zo zorgvuldig mogelijk zonder vormen van interpretatie naar buiten te brengen.

Men gebruikt immers percentielen en medianen zodat het WZC met zijn resultaat op een specifieke indicator zichzelf gepositioneerd kan zien tussen andere instellingen zonder dat die kenbaar worden gemaakt. Die anonimiteit was een heel belangrijk item.

Er werd veel aandacht gegeven aan het verduidelijken van de termen percentielen en medianen, want dat zijn  vaktechnische termen, waar niet iedereen zo maar direct vertrouwd mee is en mee goochelt.

Nulmeting

"Dit resultaat kan noch als goed, noch als slecht kan worden beoordeeld. Het betreft hier immers een nulmeting."

Tot slot wil ik nog wijzen op één van de belangrijkste elementen van een kwaliteitsmanagement. Momenteel wordt er enkel nog maar gemonitord, en moeten de indicatoren op halfjaarlijkse basis worden doorgegeven op een e-loket. Het referentiekader wil WZC echter aanzetten tot kwaliteitsverbetering.

Belangrijk hierbij is het "bewustzijn" dat de publicatie van deze eerste 5 indicatoren eigenlijk een resultaat geeft dat noch als goed noch als slecht kan worden beoordeeld. Het betreft hier immers een nulmeting.

Het is veel belangrijker te werken met de resultaten, door die bijvoorbeeld in een PDCA-cyclus van Deming te implementeren, zodat er werkelijk wordt gewerkt aan kwaliteit. En dat is pas de uitdaging waar we voor staan!

Foto beschikbaar via Creative Commons by Andres Beeston (Flickr)

Delen via

Verwante artikelen

Kwaliteitsvol zorgen voor morgen

Hoe ga je als zorgorganisator om met de vloedgolf aan uitdagingen in de ouderenzorg, zoals het tekort aan zorgkundigen en de zwaarder wordende zorg?

Herbekijk de Kwinta webinar over Magnet-erkenning

Als eerste ziekenhuis in Europa sleepte het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) een Magnet-erkenning binnen. Paul Van Aken, directeur Patiëntenzorg, legt in een webinar uit hoe en waarom zijn ziekenhuis de erkenning behaalde.

Eerste hulp bij MDR

De industrie voor medische hulpmiddelen kent sinds mei 2017 haar nieuwe wettelijke verplichtingen, de Medical Device Regulations of kortweg MDR.