Kwaliteitscultuur is volgende stap in hoger onderwijs

Geef als hoger onderwijsinstelling vanuit je authenticiteit en vanuit je eigen strategische visie en missie vorm aan kwaliteitszorgprocessen, op zo’n wijze dat ze niet als controlerend worden ervaren maar integendeel de creativiteit en het innovatievermogen van alle betrokkenen bij het onderwijsproces stimuleren.

Dat raadt Lucien Bollaert, bestuurslid van ECA, NVAO en EQAR, aan in zijn boek “A Manual for Internal Quality Assurance in Higher Education – with a special focus on professional higher education”, dat als kader diende voor het seminarie van Eurashe (de Europese Associatie van Hoger Onderwijs-instituten) in Vilnius.

Daar kwamen begin december opleidingshoofden, leiders op instellingsniveau en kwaliteitsmanagers vanuit heel Europa samen om er na te denken over de toekomst van de kwaliteitszorg van het Europees (professioneel) hoger onderwijs.

Alle stakeholders

Bij dit overleg werden alle interne en externe stakeholders betrokken: de studenten, het werkveld, overheidsbeleidsmakers en vertegenwoordigers vanuit (internationale) kwaliteitszorgagentschappen. Ook Marieke Janssen van HoGent was erbij, hieronder lees je haar verslag.

Marieke JanssenTijdens de openingssessie van het Seminar werd het boek uitvoerig gepresenteerd door Lucien Bollaert zelf. Hij bespreekt hierbij thema’s als: visie-en missieontwikkeling op opleidings- en instellingsniveau, student-gecentreerd onderwijs en co-created learning, kwaliteitsbewaking en standaarden,….

Kwaliteitscultuur

Rode draad door zijn verhaal zijn de strategische aanpak van kwaliteitszorg vertrekkende van de visie- en missieontwikkeling en de ontwikkeling van een kwaliteitscultuur.

De positieve reacties vanuit verschillende hoek maken duidelijk dat er nood is aan een kader om verder te evolueren op vlak van kwaliteitszorg binnen de Europese hoger onderwijscontext. De Bologna-hervormingen hebben een impact gehad op het harmoniseren van de kwaliteit binnen het Europese onderwijs via een gedegen kwaliteitszorgsystematiek.

Klaar voor de volgende stap

De kwaliteit wordt in de meeste Europese hoger onderwijsinstellingen stelselmatig geëvalueerd, bijgestuurd en bewaakt en men is klaar om een stap verder te zetten. Op dit traject vormt Lucien Bollaerts manual een inspiratiebron voor kwaliteitszorgcoördinatoren, opleidingscoördinatoren en beleidsverantwoordelijken op instellingsniveau.

Het is geen handboek geworden waarin een standaardreceptuur wordt gegeven. Integendeel, Lucien Bollaert stimuleert hoger onderwijsinstellingen en opleidingen om vanuit hun eigenheid en authenticiteit zelf vorm te geven aan hun kwaliteitszorgprocessen. Op zo’n wijze dat deze processen niet als controlerend worden ervaren maar dat ze integendeel de creativiteit en het innovatievermogen  van alle betrokkenen bij het onderwijsproces stimuleren.

Verschillende sprekers verdiepen thema’s uit het boek en concretiseren deze:

  • Catherine Owen brengt de resultaten uit haar onderzoek naar kwaliteitscultuur vanuit de Glasgow University. Owen heeft een langdurige praktijk en onderzoekservaring, zowel in Schotland als daarbuiten en tijdens haar sessie biedt ze een kritische reflectie op wat een kwaliteitscultuur kan zijn en hoe we die zouden kunnen realiseren.
  • Maria Kelo (Director ENQA) duidt op het belang van transparantietools en kwaliteitsstandaarden voor de verdere ontwikkeling van de Bolognadoelstellingen. Dit laatste met een speciale focus op de gereviseerde European Standards en Guidelines (een proces gedragen door de E4- groep, ENQA, ESU, EUA en EURASHE).
  • Het beleidskader  en de toekomstige ambities van de Europese Unie worden toegelicht door Klara Engels-Perenyi (Policy officer EC, DG Education and Culture)
  • Johannes Haas (Director of Dual Education van FH JOANNEUM University of Applied Sciences, Oostenrijk) brengt een indrukwekkende case over de wijze waarop duaal onderwijs wordt geïmplementeerd in de JOANNEUM University of Applied Science.
  • Andrius Pleckaitis (Innovation Manager at Infobalt, Litouwen) licht toe hoe het bedrijfsleven een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling en kwaliteitszorg in Litouwse IT- opleidingsprogramma’s.
  • Nora Skaburskienè (Acting Director of Centre for Quality Assessment of Higher Education, SKVC, Litouwen) geeft toelichting bij de internationaal georiënteerde kwaliteitszorg en accreditatiepraktijk in het Litouwse hoger onderwijs die experten uit gans Europa betrekt bij de visiterende panels op opleidings- en instellingsniveau.
  • Anthony Dean (Dean of the Faculty of Arts, University of Winchester, Verenigd Koninkrijk en lid van de management group of EQ-arts en van de European League of Institutes of the Arts, Elia, Nederland) bespreekt de wijze waarop kwaliteitszorg internationaal wordt vormgegeven binnen de context van kunstopleidingen.

Studentgecentreerd onderwijs

Ook de studenten ontbraken niet: Asnate Kazoka (steering committee van de QA Experts Pool of the European Students, ESU) presenteert een ESU-onderzoek naar studentgecentreerd onderwijs in 22 landen. Volgende sleutelfactoren blijken op basis van dit onderzoek bepalend voor studentgecentreerd onderwijs:

  • actief leren,
  • verdiepende benadering van de leerstof met het oog op begrip,
  • stimuleren van de autonomie,zelfsturend vermogen en responsabilisering van de student, 
  • wederzijds respect tussen docenten en studenten en
  • een reflexieve benadering van het doceer en leerproces.

Sleutel

Het seminarie werd afgesloten met een debat over wat precies de sleutel is voor kwaliteitsmanagement in professioneel hoger onderwijs. De verschillende perspectieven binnen de discussie werden gebracht door Andreas G. Oprhanides (President van EURASHE, Cyprus), Lucien Bollaert (NVAO, Nederland/België-Vlaanderen), Klara Engels-Perenyi (Europese Commissie, Brussel) en Nora Skaburskienè (SKVC, Litouwen).

Meer informatie over het congres is te vinden op de website van EURASHE. Op de website Flickr zie je foto's van de samenkomst.

Marieke Janssen, Diensthoofd Integrale Kwaliteitszorg en Onderwijsontwikkeling HoGent

Delen via

Verwante artikelen

Terug naar school met de ISO 21001

Zet jij jouw kinderen binnenkort af aan de poorten van een school die de ISO 21001 gebruikt? Wel als het van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie  (ISO) afhangt, die aan een managementnorm voor het onderwijs sleutelt.

Einde academiejaar: welke proeven verdienen een award?

Het einde van het academiejaar nadert, dat betekent ook een verse karrenvracht bachelor-, master- en PhD-proeven. Geef ons nu de proeven door die volgens jou extra erkenning verdienen via de Kwinta Bachelor, Master en PhD Award 2017.

Opleidingen hoger onderwijs lossen beloftes in

Van de 141 opleidingen die de NVAO tegen het licht hield in 2016, scoorde 1 opleiding excellent, 28% kregen de beoordeling "goed" en 55% scoorden voldoende. Nieuw zijn de instellingsreviews, waarvan er 6 plaatsvonden.