Organiseren vanuit integriteit in plaats van exploitatie

De manier waarop de Sovjet-Unie destijds georganiseerd was, is exact dezelfde manier waarop wij nu al meer dan 100 jaar organisaties inrichten. Zou het een al te boude gedachte zijn dat, als de Sovjet-Unie ten onder ging, ook grote organisaties kunnen bezwijken onder deze tekortkomingen?

Die vraag wierp prof. dr. ing. Teun Hardjono op tijdens de Kwinta sessie van februari, waarin hij inkijk gaf op wat hij als de nieuwe organisatieprincipes ziet.

Wat waren de organisatieprincipes van de 20ste eeuw?

  • Specialisatie: door het werk op te splitsen in kleine brokjes, kun je meer produceren. Maar daardoor word je ook kwetsbaarder.
  • Synchronisatie: iedereen tegelijk aan het werk, wat gepaard gaat met ontmenselijking van het werk en langere wachttijden genereert.
  • Maximalisatie. Misschien wel het grootste misverstand van de 20ste eeuw is te denken dat groter ook altijd beter is. Groter betekent misschien wel meer machtsconcentratie, maar zeker niet meer efficiëntie. Het leidt tot concentratie van de macht.
  • Concentratie van activiteit brengt de mensen bij elkaar, maar leidt tot grotere gevoeligheid voor ziekten.
  • Centralisatie van de macht leidt tot een soort van apathie bij de medewerkers.
  • Standardisatie vinden we in veel organisaties terug, maar vormt een barrière, doordat we altijd en alleen maar gaan doen wat er is voorgeschreven.

Strak geleide symfonieorkesten, met aan het hoofd een dirigent (centralisatie van de macht), vormen volgens musicus Rik Spann een goeie illustratie uit de muziekwereld van hoe deze organisatieprincipes eruit zien.

Alternatief

"De hele manier van denken volgens deze organisatiesprincipes is gebaseerd op het idee van exploitatie: van de natuur, van medewerkers,... Daar zijn grenzen aan, zo blijkt steeds meer."

Een managementattitude die gebaseerd is op integriteit, vormt volgens Hardjono de basis van organisatieprincipes van de 21ste eeuw. Een ander mentaal model, gebaseerd op afhankelijkheid en intimiteit,  vormt daar een van de uitingen.

  • Afhankelijk denken kan je in dit organisatieprincipe vertalen als er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de winst of het succes van de een niet ten koste gaat van de ander. Kwaliteitsmanagers moeten dus systemen helpen bouwen, verbeteren en controleren zodat het succes van de ene niet ten koste gaat van de ander. Die ander kan heel breed zijn: je collega's, maar ook het milieu.
  • Intiem slaat op het feit dat door de huidige technologie privacy niet meer bestaat zoals we het kenden. Als je de kwaliteit in een organisatie zodanig kunt inrichten dat iedereen alles van elkaar weet, heb je een nieuwe afhankelijkheid en geborgenheid gecreëerd.

De presentatie en integrale video-opname van deze sessie kun je raadplegen op Kwinta Knowledge, het nieuwe kennisplatform voor Kwinta-leden. Op zoek naar je login? Stuur een mailtje naar vanacker [at] vck [dot] be.

Bezoek Kwinta Knowledge

Delen via

Verwante artikelen

Het oplossend vermogen vergroten

In 2012 verscheen het boek Verdraaide organisaties, terug naar de bedoeling van Wouter Hart. Een vlot geschreven boek met een heldere boodschap: organisaties moeten 'terug naar de bedoeling', weer doen waarvoor ze zijn opgericht, niet zozeer doelen nastreven, maar de bedoeling voor ogen houden.

Kwaliteitsmanagement versie 2.3, ben je nog mee?

Hoe ga je om met een wereld die structuren steeds meer overbodig acht en zich met zelfbeschikkingsrecht netwerkmatig zelfsturend maakt? Al eens bekeken hoeveel organisatievormen er vandaag zijn? Ook binnen een organisatie?

Over wat we niet zien bij organisaties

Met een citaat uit "De Kleine Prins" van Antoine de Saint-Exupéry zet de auteur van "Het dodo-effect - Over gedragsverandering in organisaties" meteen de toon: "Alleen met het hart kun je goed zien. Het wezenlijke is voor het oog onzichtbaar."