Tussen brulboei en mooiprater

Het ABC van kwaliteit in 26 delen – de letter S

Not many have style.
Not many can keep style.
I have seen dogs with more style than men
although not many dogs have style.
Cats have it with abundance.

De kattenliefhebbers onder u zullen dit ongetwijfeld ten volle beamen. Zelf ben ik een beetje jaloers op de manier waarop Charles Bukowski met taal speelt in dit stijlrijke gedicht over stijl. Aan de andere kant: tegenwoordig lijk je veel verder te komen met totaal stijlloze  uitspraken.

Kijk maar naar de recente resultaten van verkiezingen of lees eens de Tweets en facebookberichten van gezagsdragers, ook in dit land. Scherpe en smakeloze uitspraken hebben een grote aantrekkingskracht en verhogen de populariteit van de politicus in kwestie. 

Opvallend is dat aan die stijl (of het gebrek eraan) het waarheidsgehalte van de inhoud wordt gekoppeld. Wie geen blad voor de mond neemt en grofgebekt recht voor de raap ongezouten zegt waar het op staat, kan alleen maar de waarheid spreken.

Uitdrukkingen genoeg dus, maar geen zo duidelijk als het oer-Vlaamse “parler-vrai”, de perfecte weergave van dit veronderstelde verband tussen stijl en inhoud. Kiezers die verklaarden voor Trump te zullen stemmen in de recente Amerikaanse presidentsverkiezingen haalden precies dat argument aan: “He tells it like it is.”

Feitelijk niet waar

Een beetje raar, want bij het nagaan van wat Trump dan precies allemaal zei, bleek dat niet helemaal te kloppen. Of beter: klopte dat helemaal niet. Door factcheckers werd aangetoond dat vijftig tot tachtig procent van wat hij tijdens de campagne verklaarde, feitelijk niet waar was. Anders gezegd: “he told it like it was not”. Voor zijn kiezers was dat duidelijk totaal niet van belang, de stijl is de inhoud.  

Dun gezaaid

Anderzijds: stijlrijk en vlot ter taal zijn, vormen geen garantie op de enige unieke waarheid. De media zijn verzot op mensen die het goed kunnen uitleggen. Begrijpelijk, zeker op radio en tv heb je graag iemand die zijn standpunt duidelijk kan uiteenzetten. Nieuws is entertainment en dat moet vooruitgaan.

Wie moeilijk uit zijn woorden komt, heeft er niets te zoeken. Maar specialisten die ook vlot ter taal zijn, lopen dun gezaaid. Extreem dun in Vlaanderen, waardoor steeds dezelfde beperkte groep mensen, the usual suspects, gevraagd wordt om hun mening te geven over de actualiteit. Op den duur krijgen we wel een erg eenzijdige kijk.

Specialist belastingen

Om maar één voorbeeld te geven: in heel België kent blijkbaar maar één mens iets van belastingen en dat is VUB-professor Michel Maus. Want welke beslissing er ook valt in dat domein, de visie van de heer Maus zal je horen, zien en lezen op radio en tv, nieuwswebsites en omzeggens alle kranten met “De Morgen” en “De Standaard” voorop.

Toegegeven, we hebben een hopeloos ingewikkelde belastingwetgeving, maar het is nu ook de algemene relativiteitstheorie niet. Geen slecht woord over mede-Bruggeling Michel, maar met een beetje inspanning moet het toch mogelijk zijn om eens iemand anders over die materie aan het woord te laten?

Luister naar de inhoud

Wat zich in de grote wereld voordoet, zie je uiteraard ook in de microkosmos van een organisatie. Naar wie wordt in uw organisatie geluisterd? Naar diegenen die het goed kunnen uitleggen of naar zij die er een parler-vrai op nahouden? En wat met die massa mensen die tussen de brulboeien en de mooipraters in vallen? Komen die ooit aan bod?

Wie rustig en onopvallend zijn werk degelijk doet, zou best wel eens een aantal goede ideeën kunnen hebben. Mits wat inspanning zijn ze er misschien toe te bewegen ze ook te uiten en te delen. Dat geldt onafhankelijk van het niveau waarop iemand staat in de organisatie. Laat u zich dus vooral niet leiden door stijl of functie bij het beoordelen van een boodschap, luister vooral naar de inhoud.

En als u dan toch wat aandachtiger aan het luisteren bent: let er eens op hoe veel tijd er wordt besteed aan het uitleggen waarom iets niet kan. U zult versteld staan van de vindingrijkheid van zij die het goed kunnen uitleggen.

Volgende keer: de letter T

Foto beschikbaar via Creative Commons by Careesma Group en Matt Johnson

Delen via

Verwante artikelen

Het ABC van kwaliteit in 26 delen: Quo Vadis?

Q is een speciale letter, zeker in het Nederlands. Zeldzaam in gebruik en zowel geliefd als gehaat door Scrabble-spelers. Voor deze column zou ik natuurlijk Quality als onderwerp kunnen gebruiken, maar dat is veel te evident en veel te Engels. Daarom dit keer een oude liefde van me: het Latijn. Op hier en daar een burgemeester na, spreekt niemand dat nog.

Het beste uit jezelf halen met Kasàlà

Kasàlà is een methode, geïnspireerd door de Afrikaanse orale tradities, die erin bestaat de mens te stimuleren om het beste uit zichzelf te halen en dat aan de gemeenschap mondeling bekend te maken.

Kwaliteit maakt het verschil

Gaat het om de inhoud of om de verpakking? Vindt de lezer een stuk tekst goed omdat de inhoud aanspreekt of omdat de tekst goed geschreven is? Stoort u zich aan taal- en grammaticafouten of leest u eroverheen?

Reactie

Plaats ook op: