Wat zijn de criteria voor ‘criteria’?

In alle managementsysteemnormen komt het woord ‘criteria’ bij herhaling voor. Matthijs Dierick, trainer en lead auditor bij DNV GL, schreef een column waarin hij tips geeft om criteria concreet en helder te maken.

In alle managementsysteem normen komt het woord ‘criteria’ bij herhaling voor. Ik zal een paar voorbeelden geven:

  • 4.4: Criteria en methoden vaststellen voor processen;
  • 8.1 idem + criteria vaststellen voor goedkeuren;
  • 8.3.5 acceptatiecriteria;
  • 8.4: criteria vaststellen voor selectie en beoordeling van leveranciers, etc.

Ook andere normen hanteren dit begrip bijvoorbeeld ISO 14001: criteria voor beoordeling van milieuaspecten; ISO 45001: criteria voor risico bepaling. Maar wat zijn dat nou ‘criteria’?

Denk eens terug aan uw studententijd. Waarom ontstak u in vreugde wanneer u een 5,6 had gehaald? Waarom baalde u enorm wanneer u een 5,4 had gehaald? Het criterium om te slagen was dat u minimaal een 5,5 moest halen: meer dan 5,5: dan was u geslaagd; minder dan 5,5: dan was u gezakt. Simpel zat.

Beslissen op basis van feiten

Dit principe moeten we verder doorvoeren in ons managementsysteem. De criteria zijn de waarden waaraan wij kunnen toetsen. Eén van de kwaliteitsmanagementprincipes waar de ISO 9001:2015 op gebaseerd is, is: beslissingen nemen op basis van feiten. We moeten eenduidige waarden hebben waartegen we kunnen toetsen.

Mij valt het op dat bedrijven veel praten in termen zoals goed, voldoende, slecht; of een leverancier labelen met een schoolcijfer. De vraag die nu gesteld zou moeten worden door de auditor: wat zijn de criteria voor een score goed, voldoende of slecht? Wat zijn de criteria om te komen tot een score van een 7? Wat betekent deze score? En wat is de impact?

Toetsbaar

Criteria maken uw managementsysteem (wat een rot woord, laten we gewoon spreken over bedrijfsvoering) toetsbaar en geven helderheid aan uw medewerkers. Voorkom het gebruik van termen in uw werkafspraken zoals: regelmatig, op gezette tijden, indien van toepassing, goed, onvoldoende, schoolcijfers.

Benoem concreet waar een product aan moet voldoen om ’goed’ te zijn; benoem concreet wat een score 7 betekent bij een leveranciersbeoordeling, benoem concrete termijnen in plaats van ASAP; benoem concrete aantallen wanneer iets gedaan moet worden.

Helderheid

Ja, u maakt het voor de auditor makkelijker om ’iets’ te vinden, want met criteria kan hij of zij inderdaad makkelijker toetsen of iets voldoet aan uw afspraken of niet. Maar het grote voordeel is dat u helderheid creëert in uw bedrijf.

Vage termen, zoals zojuist benoemd leiden ertoe dat mensen zaken op verschillende manieren gaan interpreteren, of dat juist zaken beter of slechter worden voorgesteld al naar gelang het belang van betrokkenen.

Heldere criteria (toetsingskaders) maken uw managementsysteem een stuk overzichtelijker en begrijpelijker. Ik hoop dat u dit artikel interessant vond/vindt, maar of dat zo is, daar heb ik geen criteria voor.

Matthijs Dierick, lead auditor en trainer DNV GL. Benieuwd hoe DNV GL je hierbij kan helpen? Neem contact op met Arjen de Keizer van DNV GL - Business Assurance via +32 3 206 65 30.

Delen via

Verwante artikelen

Henk Deprez

Sommige dingen moeten wél van ISO

Weet je nog, toen ISO 9001:2015 verscheen? Hoera! Geen verplichte procedures meer, geen verplicht handboek meer. Minder bureaucratie, meer aantoonbaarheid in de praktijk.
De ISO 9001-norm

Hoe tevreden ben je over ISO 9001-certificering? Vul de enquête in

Nicolas Callebout voert een tevredenheidsonderzoek over de ISO 9001 in het kader van het behalen van zijn masterdiploma in Business Economics aan UGent.
Evolutie van het aantal certificaten

Evolutie van het aantal certificaten in België

De Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) presenteert jaarlijks een overzicht per land van het aantal nog geldige certificaties, al ligt er ondertussen een laagje stof op: de recentste cijfers dateren van 2017.